Frezować można, ale z zachowaniem środków ochrony pracowników i środowiska. Ponowne użycie na drodze to zupełnie inna sprawa: destruktu ze smołą nie wolno dodawać do mieszanek produkowanych na gorąco, nie wolno też używać go jako kruszywa do utwardzeń, podsypek czy poboczy. W praktyce materiał o kodzie 17 03 01* niemal zawsze kończy jako odpad przekazany do wyspecjalizowanej instalacji.
Frezowanie nawierzchni ze smołą: tak, ale ostrożnie
Samo usunięcie warstwy smołowej nie jest zakazane. Problemem jest pył i kontakt materiału ze skórą. Dobrze zaplanowane roboty obejmują:
- Zraszanie wodą podczas frezowania, które ogranicza pylenie.
- Środki ochrony osobistej: półmaski z filtrem klasy P3, rękawice, odzież zakrywającą skórę.
- Oddzielenie warstw. Jeśli smoła występuje tylko w dolnej warstwie, warto frezować warstwami i osobno zbierać górny, czysty destrukt 17 03 02. Pozwala to znacznie zmniejszyć ilość odpadu niebezpiecznego.
- Załadunek bezpośrednio na środki transportu albo na wydzielone, zadaszone lub przykryte miejsce magazynowania.
- Unikanie podgrzewania. Przy nawierzchniach ze smołą nie stosuje się metod z ogrzewaniem warstwy, bo wtedy uwalniają się opary WWA.
Dlaczego nie recykling na gorąco
Typowy destrukt 17 03 02 trafia do otaczarni i jest dodawany do nowej mieszanki mineralno-asfaltowej. W temperaturze produkcji, sięgającej 150-180°C, smoła węglowa wydziela opary zawierające benzo(a)piren i inne WWA. Narażeni są pracownicy otaczarni, operatorzy rozkładarek i walców, a także okoliczni mieszkańcy. Wytwórnie mas bitumicznych zwykle nie przyjmują więc destruktu bez wyników badań potwierdzających brak smoły. https://cdsrecycling.pl/utylizacja-asfaltu/
Recykling na zimno: rozwiązanie z wieloma zastrzeżeniami
W części krajów europejskich stosuje się tzw. kapsułowanie destruktu smołowego. Materiał miesza się na zimno z cementem lub emulsją asfaltową i wbudowuje w podbudowę drogi, pod szczelną warstwą asfaltu. Ograniczenia są jednak poważne:
- Materiał nadal zawiera WWA, a jedynie są one związane w podbudowie.
- Przy kolejnej przebudowie drogi problem wraca, często w większej objętości.
- Wykorzystanie odpadu niebezpiecznego wymaga spełnienia wymagań prawa odpadowego i zgody zarządcy drogi, a do tego dokumentacji przebiegu procesu.
- Coraz więcej zarządców dróg i inwestorów publicznych wprost wymaga usunięcia smoły z obiegu zamiast jej ponownego wbudowania.
Niektóre kraje, na przykład Holandia, odeszły od ponownego wbudowywania asfaltu ze smołą i kierują go do termicznego przetwarzania.
Czego na pewno nie robić
- Nie używaj destruktu ze smołą do utwardzania dróg gruntowych, dojazdów, placów i parkingów.
- Nie oddawaj go „na podsypkę” rolnikom, sąsiadom ani gminie.
- Nie mieszaj go z czystym destruktem, gruzem czy ziemią.
- Nie składuj go na odkrytej pryzmie bez zabezpieczenia przed deszczem.
Takie działania to nie oszczędność, tylko przeniesienie skażenia w nowe miejsce, za które odpowiada wytwórca odpadu.
Co dzieje się z destruktem 17 03 01* przekazanym do utylizacji
W zależności od instalacji odpad jest poddawany:
- termicznemu przekształceniu, w którym WWA ulegają rozkładowi, a oczyszczone kruszywo może wrócić do obiegu,
- unieszkodliwieniu przez składowanie na składowisku odpadów niebezpiecznych, gdy taki sposób jest dopuszczony dla danego strumienia.
CDSRecycling dobiera instalację do ilości i właściwości materiału, organizuje odbiór i prowadzi dokumentację w BDO. Jeśli planujesz przebudowę starej nawierzchni, skontaktuj się z nami na etapie projektu. Pomożemy rozdzielić strumienie odpadów tak, by do utylizacji jako niebezpieczny trafił tylko ten materiał, który rzeczywiście zawiera smołę.
